شعر مجال سخن تا نيابى ز پيش * به بيهوده گفتن مبر قدر خويش بيوه « 1 » - [ به وزن ميوه ] زن شوى مرده باشد در نسخهء وفايى اما بخاطر مىرسد كه زن بىشوى باشد اعم از اينكه شويش مرده باشد يا ترك او كرده باشد . مثالش امير خسرو گويد : بيت بود يكى كودك بيوه سرشت * بر سر ره خفته نگهبان كشت . بدوره - [ بفتح باء و راء مهمله « 2 » و ضم دال مهمله ] در نسخهء وفائى خوردنى باشد كه در ايزارى گره « 3 » بسته باشند . بزه - [ بضم باء و فتح زاى معجمه ] زمين پشته‌دار - و ميوهء خوش‌بو باشد در نسخهء ميرزا و در تحفه السعادة مسطورست كه بزه ميوهء گرد خوش‌بو باشد و خربزه يعنى ميوهء كلان و بزرگ چه « 4 » چيزهاى بزرگ را خر گويند چون خربط و خربزه و خرسنگ . برخه - [ به وزن چرخه « 5 » ] بمعنى پاره‌اى از چيزى باشد . مثالش استاد « 6 » عسجدى گويد : بيت از چرخ برخه برخه سعادت بجانش باد * از عرش جمله جمله ز احسان كردگار برزيده - يعنى حاصل كرده - و پياپى كارى كرده - بمعنى زرع و كشت كرده نيز آمده . بكبكه - [ به دو كاف تازى و باى دوم نيز تازى . به وزن مصطبه ] روغن با كشك بياميخته باشد . كذا فى الشرفنامه . بوزمه - [ بضم با و فتح زاى معجمه و ميم ] گياهى است خوش‌بو . كذا فى المؤيد . بلغنده - [ بعد از لام غين معجمه . به وزن بركنده ] رزمه باشد يعنى بستهء قماش و غيره . مثالش « 7 » حكيم سوزنى فرمايد : شعر « 2 » راه بايد بريد و رنج كشيد * كيسه بايد گشاد و بلغنده و در فرهنگ [ بضم با و غين ] آمده و در مؤيد بمعنى چيزى كه بسته شده باشد چون بلغم و جز آن نيز باشد « 8 » . بهمنجنه - روز دوم بهمن را گويند و ملوك فرس مبارك داشتندى و بهمن سرخ و سفيد در طعامها كردندى . مثالش استاد منوچهرى فرمايد : بيت رسم بهمن گير و از سر « 9 » تازه كن بهمنجنه * اى درخت ملك بارت عز و بيدارى تنه « 10 » بيغاره - [ بفتح با و راى مهمله و سكون ياى حطى و بعد از ياء غين ] سرزنش باشد . حكيم انورى گويد : نظم « 2 » چو عزم خدمت آن بارگاه ديد مرا * كه صحن و سقفش بيغارهء زمين و سماست بدست حادثه بندى نهاد بر پايم * كه همچو حادثه گاهى نهان و گه پيداست برونده - [ به راى مهمله واو و نون . به وزن شرمنده ] سله و سبد باشد « 11 » در نسخهء ميرزا و در سامى فى الاسامى بستهء قماش باشد . « 8 » كه به عربى رزمه گويند . بزغه - [ به زاء و غين معجمتين به وزن پنبه ] آن چوبى كه شاخ درخت انگور را بر آن اندازند كه به زمين نرسد و [ بضم باء ] دهره باشد . بزمه - [ به زاى معجمه به وزن پرده ] گوشهء

--> ( 1 ) اين لغت و شرح آن فقط در « ب » هست . ( 2 ) اين كلمه از « ن » است . ( 3 ) « س » : كرده . ( 4 ) « س » : جه ؛ « ب » : يعنى . ( 5 ) « س » : جرخه . ( 6 ) ب : مثالش ؛ « س » : هر دو كلمه را ندارد . ( 7 ) « س » : مثال . ( 8 ) كلمه در « س » نيست . ( 9 ) در ديوان منوچهرى : از نو . ( با نسخه بدل : از سر ) ( 10 ) اصل : سنه ( متن از ديوان منوچهرى مصحح نگارنده است ) . ( 11 ) « س » : . . . و سيد باشد ؛ ب : سله باشد . ( متن از « ن » است ) .